موسیقی درمانی چیست؟

در میان زندگی شلوغ و پر هرج و مرج امروزی، بیشتر ما زمانی را برای لذت بردن از موسیقی پیدا می‌کنیم. چه ساز زدن، آواز خواندن، نوشتن موسیقی، یا گوش دادن به موسیقی مورد علاقه مان. موسیقی می‌تواند باعث شود که احساس بهتری نسبت به قبل داشته باشیم. از زمان ارسطو، موسیقی برای درمان مردم به کار رفته‌ است. پس از جنگ های جهانی، نوازندگان برای جانبازان جنگ نوع جدیدی از درمان را توسعه دادند – هنر و علم موسیقی درمانی.

موسیقی پدیده‌ای انسانی است. تجربه ای حسی که می‌ تواند تمام مناطق مغز را همزمان فعال کند. بنابراین موسیقی درمانی فرآیندی بسیار مفید است، زیرا موسیقی موجب تحریک فرآیند و عملکردهای مغز می شود که به طور مستقیم بر توانایی های شناختی، عاطفی و فیزیکی افراد تاثیر می گذارد. امروزه موسیقی درمانی به یک استراتژی اصلی در برنامه های پیشگیری، آموزش و پرورش و سلامتی تبدیل شده است.

موسیقی درمانی چیست؟

موسیقی درمانی یک حرفه پزشکی ثابت است که در آن موسیقی به عنوان یک راه درمانی برای رسیدگی به نیازهای جسمی، عاطفی، شناختی و اجتماعی افراد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پس از ارزیابی نقاط قوت و نیازهای هر مراجعه کننده، درمانگر موسیقی ایجاد، آواز خواندن یا گوش دادن به موسیقی را تجویز می کند. با استفاده از موسیقی در زمینه درمانی، توانایی های مراجعه کننده تقویت شده و به دیگر حوزه های زندگی شان منتقل می شود. 

درمان از طریق موسیقی همچنین راه‌ هایی برای ارتباط بهتر فراهم می‌کند که می‌ تواند برای کسانی مفید باشد که در بیان کلمات و احساسات خود مشکل دارند.

موسیقی درمانی بسیاری از حوزه ها را تقویت می کند مانند: توانبخشی فیزیکی، افزایش انگیزه مردم برای مشارکت در درمان، حمایت احساسی مراجعه کنندگان و خانواده هایشان و راه هایی برای بیان احساسات.

تاریخچه درمان با موسیقی

در یونان قدیم ارتباط نزدیکی بین موسیقی و شفا وجود داشت. این همبستگی به یکی از خدایان یونان به نام «آپولو» شخصیت و شکل داده است. آپولو هم خدای موسیقی و هم خدای طب بود.

یونانیان معتقد بودند که امراض نتیجه عدم هارمونی در وجود فرد است و موسیقی با قدرت روحی و اخلاقی خود می تواند با برگرداندن هارمونی و نظم در بدن سلامتی را برای فرد مورد استفاده به ارمغان آورد. پژوهش های انجام شده، نشان میدهد که غده تالاموس بعنوان مهمترین غده در مغز انسان محرکهای صوتی را به وسیله سیستم های عصبی دریافت و در کنار حافظه و تخیل به آنها پاسخ می دهد. غده هیپوفیز نیز که از غده تالاموس فرمان دریافت می کند به محرکهای صوتی موزون پاسخ میدهد، موجب بروز ترشحاتی میشود که نتیجه آن آزادسازی ماده آرام بخش به نام آندروفین خواهد بود. با توجه به اینکه مهمترین اثر ماده مزبور، تسکین درد در انسان است به سادگی می توان به ارزش موسیقی درمانی که عملا موجبات آزادسازی ماده آندروفین که علاوه بر تسکین درد، موجبات انبساط و شادی را در انسان فراهم میسازد، پی برد.

تفاوت میان درمان و شفا:

اگرچه فقط۲ درصد از وجود انسان جسم و ۹۸ درصد از وجودش ذهن و جان است ، شخص عادی ۹۸ درصد از وقتش را صرف اندیشیدن به این ۲ درصد می کند که جسم اوست! به همین دلیل اغلب از بیماری رنج می کشد. زیرا می خواهد از برون به درون برسد، حال آنکه می باید از درون به بیرون می رسید. یعنی اگر فرد بتواند درون خود را درمان کند می تواند برون سالمی داشته باشد.

افلاطون به طبیبان یونانی گفت: «جزء هیچگاه نمی تواند سالم باشد، مگر اینکه کل سالم باشد.» افلاطون دریافت که تفاوت میان «شفا» و «درمان» این است که «شفا» به کامل برگردانیدن کل وجود آدم : جان و روح جسم اطلاق می شود. حال آنکه «درمان » به معنای حذف یا التیام آنی بیمار است. اغلب شخص با جستجوی درمان پزشکی معالجه میشود. اما مادامی که الگوهای اندیشه های منفی خود را که مسبب اصلی دردهاست رها نکند شفا نمی یابد، و چه بسا درد در آن ناحیه یا دراندامی دیگر بارها و بارها بازگردد….

ازکتاب قانون شفا، کاترین پاندر، ترجمه گیتی خوشدل، انتشارات روشنگران صفحه ی ۲٠

پس بهتر است برای شفای درونمان هر روز صبح با موسیقی که دوست داریم و به ما انرژی میدهد، شروع کنیم و شب هنگام که میخواهیم استراحت کنیم، چند دقیقه ای به یک موسیقی آرامش بخش گوش دهیم و درونمان را با آن آرام کنیم.

فواید موسیقی درمانی چیست؟

از آنجا که مغز مرکز فرماندهی و جایی است که در آنجا تمام حواس و تجربیات ما با هم ادغام شده و پردازش و درک می شود و تاثیر موسیقی بر آن و متعاقب آن بر سایر ساختارهای بدن به شیوهای قابل مشاهده، قابل شناسایی، قابل اندازه گیری و قابل پیش بینی بر روی رفتار انسان تاثیر می گذارد، در نتیجه پایه لازم برای کاربردهای درمانی را فراهم می کند. درمانگران موسیقی از این تأثیرات برای تأثیر رفتارها و پیامدهای خاص استفاده می کنند.

روش های موسیقی درمانی

موسیقی و فرهنگ از دیدگاه اجتماعی و فرهنگی در جامعه و فرهنگ ما نفوذ می‌کند. بنابراین، یک درمانگر حرفه‌ای موسیقی باید موسیقی مناسب برای درمان موثر مراجعه کنندگان که منعکس‌ کننده فرهنگ و هویت شخصی آن‌ هاست، انتخاب و اجرا کند. این امر باعث می‌شود که درمان مبتنی بر موسیقی سریع‌ تر وموثرتر از درمان بدون موسیقی باشد. به علاوه با نظرسنجی از مراجعه کنندگان ثابت شده که درمان با موسیقی بسیار لذت بخش تر است.

موسیقی درمان نوعی مداخله برای انواع مختلف چالش ها و شرایط ذهنی و فیزیکی است. اهداف موسیقی درمانی بستگی به نیاز فرد و همچنین محیطی است که موسیقی درمانی در حال انجام است. یک درمانگر معتبر موزیک جلسات موسیقی درمانی را برگزار می کند که مراجعه کنندگان در فعالیت های مربوط به موسیقی شرکت می کنند تا سلامت جسمی و روانی خود را افزایش دهند.

درمان با موسیقی به افراد با شرایط زیر کمک می کند:

• آسم
• اوتیسم
• آسیب مغزی
• افسردگی
• آلزایمر
• معلولیتها، از جمله شناختی، تکاملی و فیزیکی
• شرایط سلامت روانی
• درد
• بیماری پارکینسون
• سوء مصرف مواد

تفاوت درمیان با موسیقی و گوش دادن به موسیقی

گوش دادن به موسیقی می تواند بسیار لذت بخش باشد، اما موسیقی درمانی چیزی بسیار متفاوت است. در جلسه موسیقی درمانی شما به طور فعال با موسیقی درگیر خواهید شد. در این جلسه شما پذیرای گوش دادن به یک هدف است. 

درمانگر موسیقی پیش از گوش دادن به تجربیات موسیقی، تجربیات موسیقی را چارچوب‌بندی می‌کند و بعد از آن یک بحث را رهبری می‌کند تا به شما کمک کند دیدگاه‌های جدیدی به دست آورید.

موسیقی درمانی در روانشناسی

درمانگران موسیقی از تکنیک های مختلفی از جمله مداخلات خلاق و گیرنده استفاده می کنند. اغلب افراد مبتلا به بیماری های جسمی و روانی باید به راحتی بتوانند در مورد چالش ها و دردهای عاطفی خود صحبت کنند. بیان کردن، یک عامل مهم در بهبود است.

درمان با موسیقی به دقت طراحی‌ شده تا پیامدهای خاصی به دست آورده شود. درمان موسیقی مزایای بیشتری برای سلامت جسمی و ذهنی شما ارائه می‌ دهد.

همه از این موضوع آگاه نیستند، اما درمانگران موسیقی باید مدرک موسیقی درمانی داشته باشند و معمولا در موسساتی مانند بیمارستان ها، مراکز توانبخشی، درمانگاه ها، مدارس و مهد کودک ها کار خواهند کرد.

تاثیر موسیقی درمانی بر افسردگی

افسردگی یک مشکل رایج است که باعث تغییر در خلق و خوی و از دست رفتن علاقه و لذت است. یافته های کنونی نشان می دهد که موسیقی درمانی تأثیرات مثبت کوتاه مدتی را برای افراد مبتلا به افسردگی فراهم می کند. این نوع درمان به بهبود حالت روحی از طریق بیان احساسات کمک کند. در درمان افسردگی همراه بودن موسیقی به طور معمول موثرتر از درمان به تنهایی است. درمان با موسیقی ظاهرا علائم افسردگی و اضطراب را کاهش می دهد و به بهبود عملکرد کمک می کند (مثلا حفظ مشارکت در شغل، فعالیت ها و روابط).  موسیقی درمانی همچنین به افراد کمک می کند تا زندگی روزمره خود را مدیریت کنند.

موسیقی درمانی برای کودکان

موسیقی درمانی می تواند زمینه های گفتار، توانایی های شناختی، هماهنگی حرکتی و محدوده حرکت را تقویت کند. با موسیقی در گفتار و زبان مهارت ایجاد شده و تسلط کودک زیاد می شود. همچنین توانایی یادگیری و حفظ کردن افزایش می یابد. علاوه بر این، موسیقی درمانی می تواند یک راه عالی برای حرکت و هماهنگی کودک باشد.

برای یک درمان موفقیت آمیز، برقراری ارتباط موسیقی با کودک ضروری است. این کار با تلاش برای یافتن ترجیحات موسیقی کودک و استفاده از تکنیک های موسیقی و فعالیت هایی مانند آواز خواندن، نوشتن آهنگ، گوش دادن، رقصیدن و بازی کردن اتفاق می افتد. این فعالیت ها همچنین می توانند به عنوان فعالیت های گروهی سازماندهی شوند، در حالیکه کودکان می توانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و از آن لذت ببرند.

به علاوه موسیقی درمانی می تواند شادی زیادی را برای یک کودک به ارمغان بیاورد. توانایی آواز خواندن و رقصیدن می تواند بسیار مفید باشد. با توجه به مزایایی که در موسیقی درمانی وجود دارد، مطمئنا برای فرزندتان ارزشمند است.

موسیقی درمانی در اوتیسم

معمولا اوتیسم در سه سال اول زندگی فرد قابل مشاهده است. این بیماری به عنوان یک ناتوانی بسیار پیچیده شناخته شده است که بر توسعه توانایی های اجتماعی، کلامی و شناختی ما تاثیر می گذارد.

یکی از دلایلی که موسیقی به سرعت تبدیل به یک ابزار مورد استفاده در درمان اوتیسم شده این است که می تواند هر دو نیمکره مغز را تحریک کند، نه فقط یکی. موسیقی، رفتارهای ارتباطی و تعامل با دیگران را تشویق می کند، چیزی که بچه های اوتیسمی با آن مشکل دارند. برای کودکان مبتلا به اوتیسم، تعامل با دیگران می تواند دشوار باشد، اما با ارائه یک ابزار مناسب برای درمان، آنها ممکن است بتوانند بهتر ارتباط برقرار کنند.

ما می دانیم که اوتیسم مانع کودک در محیط های اجتماعی است، اما گروه های کوچکی از کودکان با گوش دادن به موسیقی می توانند احساس راحتی داشته باشند. تمرینات رقص همچنین می تواند به تحریک سیستم های حسی کمک کند و آنها را قادر به افزایش مهارت های حرکتی کند.

نتایج موسیقی درمانی در ایران

این درمان دارای مزایایی فراوان است. این نوع درمان برای بسیاری از افراد مبتلا به مشکلات جسمی و عاطفی بسیار مفید است. اگر  علاقه مند هستید، مهارت های لازم برای ایجاد یک زندگی بهتر را به دست بیاورید، یک درمانگر مناسب می تواند به شما کمک کند تا به نتایج مطلوبی برسید! در ادامه نتایجی که در مورد اکثر مراجعه کنندگان دیده شده است را خواهید دید.

• ارتباط بهبود یافته
• احساسات بیان شده
• شناسایی مشکلات
• حل مسائل روانشناختی
• بازیابی توانایی های فیزیکی قبلی
• بهبود رفاه عاطفی
• مدیریت درد
• بهبود عملکرد اجتماعی
• افزایش مهارت های شناختی
• یادگیری مهارت های ارتباطی
• مدیریت استرس
• افزایش تعامل با دوره کلی درمان
• انگیزه برای به دست آوردن بهتر

موسیقی در زندگی بسیاری از ما وجود دارد. این می تواند بسیار آرامش بخش باشد و باعث ایجاد احساسات خاص و افزایش کیفیت زندگی شود. برای افراد دارای معلولیت، موسیقی دارای مزایای متعددی است و می تواند به توسعه توانایی های ذهنی، فیزیکی و اجتماعی کمک کند.

گروه مشاوره دکتر مریم عبداللهی با ارائه خدمات مشاوره خانواده و فردی به صورت حضوری، تلفنی و آنلاین، به خانواده‌ها و افراد کمک می‌کند تا سلامت روان، روابط خانوادگی و کیفیت زندگی خود را بهبود دهند. برای اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره، با ما تماس بگیرید

021-28424894