مشاوره دراسلام

مشاوره در اغلب موارد توجه دادن به ذات اولیه و دست نخوردۀ انسان یعنی فطرت الله است که به معنی خودشناسی است ، مشاوره چیزی را نمی افزاید بلکه اصل را بر برطرف کردن غبارهای نشسته بر روی فطرت قرار می دهد چنین مشاوره ای بدلیل اینکه در وجودِ شخص طرف مورد مشاوره ،بزرگترین سرمایه ( فطرت) را دارد می تواند با رفع حجاب باطنی با اتصال به فطرت پاک انسانی به درمان آلام و دردهای انسان بپردازد.
تعریف مشاوره در اسلام: مشورت ومشاوره در قران کریم پس از ایمان به خدا واقامه نماز آمده است که این خود نشان از جایگاه مشورت در نزد خداوند حکیم است واینکه مشاوره امری قرانی است وهمه مسلمانان موظف به مشورت کردن درامورشان با یکدیگرند.
خداوند در قرآن کریم خطاب به پیامبر می فرماید:
فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظّاً غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ (آل عمران، آیه 159)
پس در سایه لطف و رحمت پروردگارت با آنان نرم خویی کردی و اگر تندخو و سنگدل بودی قطعاً از پیرامون تو پراکنده می‌شدند، پس از ایشان در گذر و برایشان آمرزش خواه و در امور با آنان مشورت کن و چون تصمیم گرفتی بر خدا توکل کن که خدا توکل کنندگان را دوست دارد.
فواید مشاوره از دیدگاه اسلام وقرآن
1)رشد: در اسلام هدفی برتر از رشد انسان وجود ندارد تمامی برنامه های دین جهت رساندن انسان به بالندگی و رشد می باشد از مهم ترین فواید مشاوره ایجاد رشد در وجود انسان است.
2) برکت: همانطور که امام جواد(ع) می فرمایند: همانا در مشورت برکت است.
برکت پیدا کردن حرکت ها با مشورت به وجود می آید.
3)توفیق الهی: همه جنب وجوش ها بدون موافقت الهی به نتیجه نخواهد رسید لذا کسب توفیق الهی اهمیت ویژه ای پیدا می نماید وخداوند توفیق خویش را زمانی حصل می نماید که مومن به مشاوره روی آورد.
4)راه درست: امام علی (ع) می فرماید: آن کس که با صاحبان خرد خالص ، مشورت نماید، به راه درست راهنمایی می گردد ویا درجایی دیگر امام علی (ع) می فرماید: آرا وافکار را به یکدیگر بیامیزید تا راه صواب از آن متولد شود .
5) نجات یافتن: امام علی می فرماید: مشورت کننده به سوی رستگاری ونجات است. رستگاری آرزوی اولیا خدا به اشارت این روایت با مشورت تضمین می گردد.
6)دوری از خطا واشتباه:خداوند اشتباه را به عنوان گناه محسوب نفرموده است ولی ضررهای عارض خطا همچنان باقی است ومشورت به فرموده امام علی (ع): حتی شناخت موقعیت های خطا واشتباه را به دست می دهد( نهج البلاغه).
7)دوری از ندامت و ملامت: بسیاری از تصمیمات واعمال انجام شده توسط انسان پس از گذشت زمان مورد ملامت دیگران ویا ندامت خود قرار می گیرد پیامبر اکرم (ص): دوری ازاین ضربه های بیرونی ودرونی مشاوره را نگاهبان چنین حالت شکننده ای معرفی می نماید.
8)مشورت باعث شخصیت دادن به افراد مشورت شونده می شود، پیامبر اکرم (ص) می فرماید: خداوند مشورت من با امتم را وسیله رشد وارتقا شخصیت امتم قرار داده زیرا کسانی که به مشورت نشیند به رشد می رسد وهر آنکه آن راترک کند همراه گردد.
9) هدایت: با ارزش ترین هدف ها در عالم هستی هدایت به رشد وتعالی انسان است که نبی اکرم (ص)می فرماید: کسی نیست که با دیگران مشورت کند وبه رشد هدایت نشود.

اهداف مشاوره در اسلام
1)استفاده از تایید وحمایت دیگران ( حضرت محمد(ص) می فرماید: خودپسندی وحشتناک ترین تنهایی هاست ومشورت مطمئن ترین پشتیبان هاست “تفسیر صافی”)
2)جلوگیری از انتقاد دیگران در صورت عدم موفقیت
3)شناسایی افراد صاحب نظر ومومن
4)احترام به نظرات افراد واحترز از استبداد رای
مشاوره ومشورت از دیدگاه قرآن کریم وحدیث:
*قرآن کریم در سوره احقاف آیه 30آمده است که قرآن کریم مردم را به راه حق وراه راست هدایت می کند وبرای رسیدن اوبه سعادت دنیایی وآخرتی راهنمایان وپیامبرانی را مبعوث فرموده است.
*خداوند در سوره اسرا آیه 9می فرماید: همانا این قرآن به راهی راست تر واستوارتر راهنمایی می کند
*امیرالمومنین (ع) می فرماید: مشورت کردن عین هدایت است وکسی که به رای واندیشه خویش اکتفا کرد به مخاطره خواهد افتاد.
*حضرت محمد (ص) می فرماید: مشورت حصار ندامت است وایمنی از سلامت (نهج البلاغه).
*جز با مشورت به راه درست نتوان رسید( غررالحکم، امام علی “ع”).
*هیچ یک از شما کاری را جز با مشورت انجام ندهد( حضرت محمد”ص”مکارم الاخلاق)
*آرا را به محک یکدیگر بزنید تا صواب از میان آن ها متولد شود( امام علی ع،غررودرر)
تأکید قرآن و سیره پیامبر(ص) بر مشورت ما را به دو نکته رهنمون می¬سازد:

1) اهمیت مشورت و شورا را به مسلمانان یادآوری نموده و ‏روحیه مشورت را در عرصه‏های مختلف جامعه اسلامی، ایجاد و تقویت‏ ‌کند. زیرا فقدان این خصیصه، پایانی جز تباهی نخواهد داشت. پیامبر (ص) در این‌باره می‌فرماید: «هرگاه زمامدارانتان خودسر، توانگران تان بخیل و امورتان بر مشورت برگزار نشد، زیر زمین برای شما بهتر از روی زمین خواهد بود».
2) مسلمانان، حتی آن¬ها که از اندیشه و قوای عقلانی برتر برخوردارند، به مشورت نیازمندند و باید این سیره‏ را پس از آن‏حضرت (محمد)به کار گیرند و از نتایج مطلوب آن برخوردار شوند و زندگی را براساس آن بنیان نهند.