کودک آزاری یکی از مهمترین مشکلات جامعه امروزی است. هر ساله میلیون ها گزارش کودک آزاری در جهان می شود که نشان از حساس بودن این مسئله می باشد. بعضی از کودکان ممکن است بی اطلاع باشند که قربانی سوء استفاده از کودکان هستند و یا خانواده های آنها مطلع نشوند. بنابراین آمار واقعی آزار کودکان بالاتر از آمار کنونی است. سوء استفاده از کودک می تواند منجر به آسیب های کوتاه مدت، بلندمدت یا حتی مرگ کودک شود. برای پیشگیری از این امر ابتدا باید آگاهی جامعه درباره این مسئله افزایش یابد.
کودک آزاری چیست؟
مطالعات نشان داده که هر ساله از هر 20 کودک یک کودک مورد آزار و اذیت قرار می گیرند. سوءاستفاده از کودک بسیار گسترده است و می تواند در هر گروه فرهنگی، قومی یا هر درآمدی رخ دهد. سوء استفاده از کودک می تواند فیزیکی، احساسی، کلامی یا جنسی باشد. همچنین می تواند از بی توجهی حاصل شود. سوء استفاده می تواند باعث آسیب جدی به کودک و احتمالا مرگ شود.
انواع کودک آزاری
- کودک آزاری فیزیکی: بدرفتاری فیزیکی شامل آسیب های غیر تصادفی به یک کودک مثل سوختن، ضرب و شتم، یا شکستن استخوان است.
- کودک آزاری کلامی: کلام نیز می تواند باعث آسیب رساندن به کودک شود، به عنوان مثال، تهدید کردن، تحقیر و آسیب هایی که بر اثر کلام به کودک وارد می شود.
- کودک آزاری عاطفی: این نوع آزار هنگامی اتفاق می افتد که کسی عمدا یا غیرعمدی نیازمندی های زندگی کودک فراهم نمی کند. غذا، لباس، سرپناه یا بازی از نیازهای اولیه یک کودک است. نوع دیگری از آزار احساسی غفلت از محبت و عشق ورزی به کودک می باشد.
- کودک آزاری جنسی: سوءاستفاده جنسی از کودک، آزار و اذیت عمدی کودکان به فعالیت جنسی است که کودک نمیتواند درک کند یا رضایت دهد. این رفتار شامل اقداماتی نظیر دستکاری نامناسب سینه های کودک یا اندام تناسلی، لمس کردن، تماس جنسی دهانی، مقاربت جنسی و مقعدی و همچنین نمایش پورنوگرافی به کودک می باشد.
علائم کودک آزاری
تشخیص اینکه کودکی مورد آزار قرار گرفته است، همیشه آسان نیست. کودکان مورد آزار و اذیت اغلب می ترسند شکایت کنند. چون آنها نمی خواهند سرزنش شوند و یا مورد بی اعتمادی دیگران قرار گیرند. علاوه بر این، فردی که آنها را مورد آزار و اذیت قرار داده است ممکن است کسی باشد که بسیار دوستش دارند. به همین دلیل والدین اغلب قادر به تشخیص علائم سوءاستفاده نیستند.
اگر مشکوک به یک سوء استفاده جنسی هستید، کودک باید در اسرع وقت توسط یک متخصص مراقبت های بهداشتی آموزش دیده مورد بررسی قرار گیرد. برخی از آسیب ها نیاز به حمایت و درمان ویژه دارند. مراجعه به دکتر به دلایلی نباید به تعویق بیفتد. بسیاری از علائم آسیب های جنسی موقت هستند و تنها ظرف 72 ساعت پس از اتفاق قابل رویت هستند. معاینه کامل فیزیکی باید همیشه انجام شود تا هر گونه نشانه ای از سوء استفاده از جسمی یا جنسی کشف شود.
مراقب تغییرات ناخواسته در بدن یا رفتار کودک باشید.
- نشانه های آزار فیزیکی: هر گونه آسیب (کبودی، سوزش، شکستگی، آسیب شکمی یا سر و گردن) که قابل توضیح نیست.
- نشانه های آزار جنسی: رفتار ترسناک (کابوس، افسردگی، ترس های غیر معمول، تلاش برای فرار)؛ درد شکمی، خواب آلودگی، عفونت مجاری ادراری، درد تناسلی یا خونریزی، بیماری های منتقله از راه جنسی. رفتار جنسی شدید که به نظر می رسد برای سن کودک نامناسب است.
- نشانه های آزار کلامی: تغییر ناگهانی در اعتماد به نفس؛ سردرد یا معده درد بدون علت پزشکی؛ ترس غیر طبیعی، افزایش کابوس و یا تلاش برای فرار
- نشانه های آزار عاطفی: عدم اضافه وزن (به خصوص در نوزادان)، رفتار ناخوشایند مهربانانه، اشتهای زیاد و یا سرقت مواد غذایی.
علت کودک آزاری
ترکیبی از عوامل فردی، روابط، جامعه و اجتماع در آزار کودکان می تواند دخیل باشد. هرچند کودکان مسئول آسیبهای ناشی از آنها نیستند، اما برخی خصوصیات فردی ممکن است خطر آزار و سواستفاده را افزایش دهد. عوامل خطر عواملی هستند که به طور مستقیم در آزار کودکان دارند.
نمونه هایی از عوامل خطر:
- معلولیت یا عقب ماندگی ذهنی در کودکان
- انزوای اجتماعی خانواده ها
- عدم درک والدین از نیازهای کودکان و رشد کودک
- فقر و سایر معایب اجتماعی و اقتصادی مانند بیکاری
- اختلال در خانواده، انحلال و خشونت
- عدم انسجام خانواده
- سوء مصرف مواد در خانواده
- روابط بد بین پدر و مادر
- افکار و احساسات ناهنجار و بد والدین
- استرس و اضطراب والدین، از جمله افسردگی و یا سایر شرایط سلامت روانی
- خشونت جامعه
درمان کودک آزاری
- اگر مشکوک هستید که یک کودک مورد آزار قرار گرفته است، با متخصص اطفال یا اورژانس اجتماعی تماس بگیرید. پزشک قانونی ملزم به گزارش همه موارد مشکوک سوء استفاده یا بی توجهی به مقامات می باشد. آنها همچنین می توانند یک درمانگر را توصیه کنند و اطلاعات لازم را به محققان ارائه دهند.
- در مواجهه با آزار کودکان باید بلافاصله اقدامات لازم انجام شود. تاخیر در گزارش، شانس کودک را برای بازیابی کامل کاهش می دهد.
- اگر فرزند شما مورد سوء استفاده قرار گرفته باشد، فرزند شما باید تحت نظر یک روانشناس قرار بگیرد. به شما و سایر اعضای خانواده نیز توصیه شود که به مشاوره خانواده مراجعه کنید تا بتوانید حمایت و راحتی فرزندتان را فراهم کنید.
- اگر فرزند شما مورد آزار قرار گرفته باشد، ممکن است شما تنها کسی باشید که بتواند به او کمک کند. اگر سوظن دارید آن را به تاخیر نیاندازید، انکار مشکل تنها وضعیت را بدتر می کند و اجازه می دهد که سوء استفاده ادامه یابد و شانس بهبودی کامل را کاهش می دهد.
- در هر مورد سوء استفاده از کودک، ایمنی کودک یا نوجوان مورد آزار و اذیت قرار گرفته، نگرانی اصلی است. او می بایست در یک محیط بی خطر باشد که فرصت سوء استفاده مجدد را نداشته باشد.
- در اغلب موارد، کودکان مورد آزار قرار گرفته دچار مشکلات روحی می شوند. این کودکان ممکن است افسرده شوند یا رفتار خودکشی، بیقراری یا خشونت آمیز را تجربه کنند. یک کودک بزرگتر ممکن است به سمت مصرف مواد مخدر یا الکل برود.
توجه:
آسیب های ناشی از آزار کودکان هر چقدر بیشتر باشد ممکن است در بزرگسالی مشکلات زناشویی، جنسی، افسردگی یا خودکشی ایجاد کنند. با مداخله و درمان اولیه توسط مشاوره خانواده، می توان از بروز این مشکلات جلوگیری کرد.
در صورت مواجهه با کودک آزاری در ایران با اورژانس اجتماعی به شماره 123، سازمان بهزیستی، صدای یارا (انجمن حمایت از حقوق کودکان) به شماره 42152 و یا دادستانی استان ها تماس بگیرید.
کودک آزاری از مواردی است که کودک یا نوجوان آزار دیده حتما باید تحت نظر روانشناس و متخصص قرار گیرد. درمان به موقع، می تواند راه نجات کودک از مشکلات احتمالی در آینده باشد. مرکز مشاوره مریم عبداللهی با مشاوره های حضوری و تلفنی کمک بسیاری به خانواده ها و کودکان آسیب دیده می باشد.
021-28424894