خود ارضایی در کودکان چیست و چه رفتاری در مقابل آن داشته باشیم؟

کودکان کنجکاو هستند و همیشه مایل به یادگیری می باشند. یکی از اولین چیزهایی که می خواهند در مورد آن یاد بگیرند بدنشان است. آنها در مورد عملکرد هر بخشی از بدنشان کنجکاو هستند. در دوره نوپایی، بچه ها همزمان با رشد جسمی و عمومی و آشنایی بیشتر با محیط اطراف به کشف نقاط مختلف بدن خود می پردازد و در می یابند که لمس بعضی از نقاط بدن با لذت همراه است. در ادامه با خود ارضایی در کودکان بیشتر آشنا خواهید شد و در می یابید با فهمیدن این موضوع چه رفتاری از خود نشان دهید.

خود ارضایی در کودکان چیست؟

در ابتدا کودکان کنجکاو هستند که چرا بدن آنها متفاوت از والدین یا خواهر و برادر از جنس مخالفشان است. خود ارضایی در کودکان چیزی بیش از کنجکاوی در مورد اندامهای جنسی است و ممکن است کودک یکبار در هفته و یا گاهی حتی تا چندین بار در روز به آن بپردازد. کودک با تکرار این رفتار و تحریک اندام تناسلی خود به احساس لذت بخشی دست می یابد. حرکاتی مانند خوابیدن روی شکم و مالیدن خود به زمین یا عروسک و سایر اشیا (بویژه دختر بچه ها) بسیار معمول است و ممکن است کودک در دوره های استرس و خستگی و زمانهای که از چیزی ناراحت است به آن بپردازد و یا با دست، اقدام به تحریک اندام جنسی خود نماید.

خودارضایی در سنین 2 تا 3 سالگی شایعتر است و در میان دختران بیش از پسران دیده می شود. معمولا بصورت ناگهانی آغاز می شود و والدین ، پسر بچه ها را در حالت کشیدن آلت و دختر بچه ها را در حال مالیدن ناحیه تناسلی غافلگیر می کنند. کودک ممکن است گر گرفته و عرق کرده به نظر برسد و در حال خر خر کردن باشد و یا تنفس نامنظمی داشته باشد. و یا در یک وضعیت خاص مثل خم شدن روی چیز خاصی و یا مالیدن خود روی اشیا، لبه میز و یا عروسک غافلگیر شود.

کودک ممکن است بیمار به نظر برسد و یا حالتهای عصبی شبیه به تشنج را از خود نشان دهد. این رفتار ممکن است تا زمانی که کودک از استرس رهایی بیابد، ادامه یابد اما معمولا کاملا برطرف نمی شود. و بعضی از کودکان این رفتار را تا 6-5 سالگی در خلوت خود ادامه می دهند. و ممکن است در زمان بلوغ با افزایش هورمونهای جنسی شدت پیدا کند.

در مقابل خود ارضایی کودکان چه رفتاری داشته باشیم؟

درک دلایل رفتار جنسی یک کودک مهم است. مادر نباید کودک را در این وضعیت غافلگیر کند و یا کودک را بترساند و یا رفتارهای خشن و ترساننده به کار ببرد.

تشخیص سایر علل تحریک پذیری دستگاه تناسلی نیز در این مرحله خیلی مهم است . وجود کهیر و یا ترشحات بد بو در ناحیه تناسلی و یا خوب شسته نشدن آن ناحیه و یا پوشاندن لباس تنگ برای کودک از مواردی است که باید در نظر گرفته شود. سایر علل منجر به تحریک پذیری این عضو، که می تواند از بروز عفونتهای ادراری دختران تا بعضی از عفونتهای قارچی متفاوت باشد.

به نکات زیر توجه کنید:

• خودارضایی در کودکان یک رفتار تسکین دهنده است، بنابراین می تواند هنگامی که کودکان ناراحت می شوند یا احساس تنش می کنند افزایش یابد.
• خود ارضایی در کودکان عصبی و گوشه گیر نیز بسیار مشاهده می شود. سوالات بسیاری در مورد علل این رفتار کودکان همچنان بی پاسخ مانده اند ولی مسلم آن است که این پدیده دراین سنین به نظر بی ضرر می رسد. ( و برخلاف عقیده عوام باعث کور و یا دیوانه شدن بچه در آینده نخواهد شد).

• والدین این رفتار را باید به عنوان بخشی از مراحل رشد و نموی کودک بپذیرند و با آن بصورت طبیعی برخورد کنند.
• زمینه های فرهنگی و مذهبی خانواده نیز باید در نظر گرفته شود.
• کسب تاریخچه ای در مورد زمان و محل خود ارضایی و نحوه پاسخگویی والدین به این رفتار کودک مفید می باشد.
• نیازی نیست که مادر هروقت می بیند بچه دستهایش را به سمت ناحیه تناسلی می برد، دستهای او را چک کند و مثلا بگوید: دستهاتو بیار بالا ببینم. و یا او را از دمر خوابیدن و خوابیدن روی شکم منع کند. بلکه پرت کردن حواس کودک از این رفتار و مشغول کردن او به کارهایی که دستهایش را مشغول نگه می دارد ، توصیه می شود.
• کودک تنها رها نشود کودک باید بفهمد که این رفتار جامعه پسند نبوده و نباید آن را تکرار کند. این ادراک باید در محیطی آرام و بدون ترس ایجاد شود.
• چون خستگی و تنهایی و بی توجهی علت شایعی برای این رفتار در کودک است مادر می تواند وقت بیشتری برای او گذاشته و او را بیشتر در آغوش بگیرد.
• نکته مهم اینکه این رفتار نیز نباید جنبه تشویق پیدا کند. زیرا کودک ممکن است برای جلب توجه و محبت مادر شروع به آغاز این رفتار نماید.

توجه :

اگر همچنان این رفتار کودک ادامه پیدا کرد مادر باید ناحیه تناسلی کودک را برای بررسی موارد غیر طبیعی مورد معاینه قرار بدهد. اگر مورد خاصی دیده نشد، می تواند به پزشک مراجعه کند چون ممکن است مواردی مانند سواستفاده جنسی دلیل ادامه رفتار کودک باشد. با این حال در اغلب موارد علت خاصی برای این پدیده یافت نمی شود.

در موارد زیر مشورت پزشکی ضروری است:

• کودک به خودارضایی در مکانهای عمومی ادامه بدهد.
• مادر فکر می کند کودک این رفتار را از فردی دیگر آموخته است.
• کودک سعی کند دیگران را تحریک کند.
• تکرار رفتار و طول کشیدن تا6-5 سالگی

منبع :

درسنامه اختلالات جنسی تالیف: دکتر شایسته جهانفر، میترا مولائی نژاد

کودکان و نوجوانانی که خودارضایی انجام می دهند، نیاز به ارزیابی دارند. هدف ارزیابی دستیابی به درک در مورد منشاء این رفتارها است. ارزیابی روانشناختی باید تحت نظر مشاوره کودکان صورت بگیرد. گروه مشاوره نیک همراه خانواده ها را در این زمینه همیاری خواهند کرد.

021-28424894